श्रीगणेशाय नमः ॥ श्रीकृष्णाय नमः ॥

ॐ नमो देव निर्गुण । म्हणों पाहें तंव न देखें गुण ।

गुणेंवीण निर्गुणपण । सर्वथा जाण घडेना ॥१॥

सर्वथा न घडे निर्गुणपण । तरी घडों नेदिशी सगुणपण ।

नातळशी गुणागुण । अगुणाचा पूर्ण गुरुराया ॥२॥

अगुणाच्या विपरीत तूं गुणी । करिसी त्रिगुणगुणां झाडणी ।

पंचभूतांपासूनी । सोडविता जनीं जनार्दनू ॥३॥

ज्याचेनि जनांसी अर्दन । ज्याचेनि लिंगदेहा मर्दन ।

जो जीवासी जीवें मारी पूर्ण । तो कृपाळु जनार्दन घडे केवीं ॥४॥

जनार्दनाचें कृपाळूपण । सर्वथा नेणती जन ।

नेणावया हेंचि कारण । जे देहाभिमान न सांडिती ॥५॥

जननीजठरीं जन्म जाण । त्या जन्मास्तव म्हणती जन ।

त्या जनजन्मा करी मर्दन । यालागीं जनार्दन नाम त्यासी ॥६॥

मरण मारुनि वाढवी जिणें । जीव मारुनि जीववणें ।

देहीं नांदवी विदेहपणें । ऐशी जनार्दनें कृपा कीजे ॥७॥

निजभावार्थें परिपूर्ण । एकाकी देखूनियां दीन ।

कृपा करी जनार्दन । कृपाळु पूर्ण दीनांचा ॥८॥

जे जे भावना भावी जन । ते ते पुरवी जनार्दन ।

जो मागे परम समाधान । त्याचा देहाभिमान निर्दळी ॥९॥

हो कां जनार्दनासमोर । कैं आला होता अहंकार ।

मा तेणें घेऊनियां शस्त्र । करी शतचूर निजांगें ॥१०॥

जेवीं सूर्याचेनि उजियेडें । अंधारेंसीं रात्री उडे ।

तेवीं जनार्दननामापुढें । अहंकार बापुडें उरे केवीं ॥११॥

ऐकतां गुरुनामाचा गजरु । समूळ विरे अहंकारु ।

येथ दुःखदायक संसारु । कैसेनि धीरु धरील ॥१२॥

ज्याचें नाम स्मरतां आवडीं । संसारबांदवडी फोडी ।

जीवाचे जीवबंध सोडी । नामाची गोडी लाजवी मोक्षा ॥१३॥

निजमोक्षाहीवरतें । ज्याचें नाम करी सरतें ।

त्याच्या कृपाळूपणातें । केवीं म्यां येथें सांगावें ॥१४॥

नामप्रतापा न करवे सीमा । त्या सद्गुरुचा निजमहिमा ।

कैशापरी आकळे आम्हां । काय निरुपमा उपमावें ॥१५॥

अगाध कीर्ति गुरुची गहन । गुण गुणितां अनंतगुण ।

काय घ्यावें त्याचें आपण । नित्य निर्गुण निजांगें ॥१६॥

धांव घेऊनि त्यापें जावों । तंव त्या नाहीं गांवठावो ।

त्याचे प्राप्तीसी न चले उपावो । एक सद्भावोवांचूनी ॥१७॥

सद्भावें स्मरतां नामासी । गुरु प्रकटे स्मरणापाशीं ।

जेवीं सागरु सैंधवासी । ये भेटीसी निजांगें ॥१८॥

सागरा देतां आलिंगन । जेवीं सैंधव होय जीवन ।

तेवीं वंदितां सद्गुरुचरण । मीतूंपण हारपे ॥१९॥

सद्गरुकृपा झालिया पूर्ण । जनचि होय जनार्दन ।

तेव्हां जन वन विजन । भिन्नाभिन्न भासेना ॥२०॥

जन तेंचि जनार्दन । जनार्दनचि सकळ जन ।

हेंचि उपनिषत्सार पूर्ण । हे निजखूण जनार्दनीं ॥२१॥;

येणेंचि अभिन्नार्थें येथ । सांख्य बोलिला भगवंत ।

उत्पत्ति-स्थिति-प्रळयांत । वस्तु सदोदित संपूर्ण ॥२२॥

सांख्य ऐकोनियां उद्धवो । विचारी आपुला अभिप्रावो ।

संसार वाढवी जो अहंभावो । तो अवश्य पहा हो सांडावा ॥२३॥

अहंकार जडला चित्ता । तो सांडितां न वचे सर्वथा ।

हें पुसों जरी श्रीकृष्णनाथा । तेणें सांख्य या अर्था निरुपिलें ॥२४॥

सकळ प्राप्तीचा अभिप्रावो । सांख्य अनुवादला देवो ।

अवश्य सांडावा अहंभावो । हेंचि पहा हो दृढ केलें ॥२५॥

माझेनि पराक्रमें तत्त्वतां । माझें मीपण न वचे सर्वथा ।

लाजिरवाणें कृष्णनाथा । किती आतां पुसावें ॥२६॥

ऐशी उद्धवाची चिंता । कळूं सरली श्रीकृष्णनाथा ।

बाप कृपाळु निजभक्तां । जेणें निवारे अहंता तें निजवर्म सांगे ॥२७॥

आजि उद्धवाचें भाग्य पूर्ण । जगीं उद्धवचि धन्य धन्य ।

ज्यासी संतुष्टला श्रीकृष्ण । न करितां प्रश्न निजगुह्य सांगे ॥२८॥

बाळक काय भूक सांगे । मग माता स्तन देऊं लागे ।

ते कळवळ्याचे पांगें । धांवोनि निजांगें स्तनपाना लावी ॥२९॥

त्याहूनि अतिआगळा । कृष्णीं उद्धवकळवळा ।

तो स्वभक्तांची भजनकळा । जाणोनि जिव्हाळा पोखित ॥३०॥

बाळक नेणे आपुली चिंता । परी माता प्रवर्ते त्याच्या हिता ।

तेवीं उद्धवाचे निजस्वार्था । श्रीकृष्णनाथा कळवळा ॥३१॥

त्या उद्धवाचें जें जें न्यून । तें तें करावया परिपूर्ण ।

प्रवर्तलासे श्रीकृष्ण । तो निजनिर्गुण उपदेशी ॥३२॥

पंचविसावे अध्यायीं जाण । सांगोनि गुणजयोलक्षण ।

लक्षवील निजनिर्गुण । हेंचि निरुपण निजनिष्ठा ॥३३॥

प्रकृतिपुरुषविवेक । झालियाही बुद्धिपूर्वक ।

जंव गुणजयो नाहीं निष्टंक । तंव वाढे सुखदुःख अहंभावो ॥३४॥

तिहीं गुणांस्तव देह झाला । देही गुणजयो न वचे केला ।

मूलउच्छेदू आपुला । न करवे वहिला कोणासी ॥३५॥

दांडा जन्मला वृक्षजातीसीं । तो मिळोनियां कुर्‍हाडीसीं ।

समूळ छेदवी वृक्षासी । तेवीं विवेकासीं सत्वगुण ॥३६॥

विवेका मीनल्या सत्वगुण । समूळ उच्छेदी तिनी गुण ।

सहजें प्रकटे निजनिर्गुण । तेव्हां गुणच्छेदन तें मिथ्या ॥३७॥

समूळ मिथ्या तिनी गुण । नित्य सत्य निजनिर्गुण ।

येचि अर्थीचें निरुपण । स्वमुखें श्रीकृष्ण सांगत ॥३८॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


श्रीएकनाथी भागवत