सांख्येन सर्वभावानां, प्रतिलोमानुलोमतः ।

भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत्प्रसीदति ॥२२॥

जें सृष्टीपूर्वीं अलिप्त । तेंचि सृष्टिउदयीं सृष्टिआंत ।

महत्तत्त्वादि देहपर्यंत । तत्त्वीं अनुगत तेचि वस्तु ॥२८॥

आणि सृष्टीच्या स्थितिविशेषीं । गुणकार्यातें तेंचि प्रकाशी ।

शेखीं गुणकार्यातें तेंचि ग्रासी । उरे अवशेषीं ते वस्तु ॥२९॥

नग न घडतां सोनेंचि साचें । नग घडवितां सोनेंपण न वचे ।

नग मोडितां सोन्याचे । घडामोडीचें भय नाहीं ॥२३०॥

मेघापूर्वी शुद्ध गगन । मेघा सबाह्य गगन जाण ।

मेघ विराल्या गगनीं गगन । अलिप्त जाण संचलें ॥३१॥

तेवीं उत्पत्तिस्थितिप्रळयांतीं । वस्तु संचली अलिप्तस्थितीं ।

तेहीविखींची उपपत्ती । उद्धवा तुजप्रती सांगेन ॥३२॥

कुलाल जें जें भांडें घडित । त्यासी मृत्तिका नित्य व्याप्त ।

तेवीं जें जें तत्त्व उपजत । तें तें व्यापिजेत वस्तूनें ॥३३॥

सागरीं जे जे उपजे लहरी । तिसी जळचि सबाह्यांतरीं ।

तेवीं महत्तत्त्वादि देहवरी । सबाह्याभ्यंतरीं चिन्मात्र ॥३४॥

हो कां जो जो पदार्थ निफजे । तो आकाशें व्यापिजे सहजें ।

तेवीं जें जें तत्त्व उपजे । तें तें व्यापिजे चैतन्यें ॥३५॥

अनुलोभें पाहतां यापरी । वस्तूवेगळें तिळभरी ।

कांहीं न दिसे बाहेरी । निजनिर्धारीं विचारितां ॥३६॥

पृथ्वीपासूनि प्रकृतीवरी । लयो पाहतां प्रतिलोमेंकरीं ।

जेवीं जळगारा जळाभीतरीं । तेवीं लयो चिन्मात्रीं तत्त्वांचा ॥३७॥

प्रकृत्यादि तत्त्वें प्रबळलीं । विकारोनि लया गेलीं ।

वस्तु अलिप्तपणें संचली । नाहीं माखली अणुमात्र ॥३८॥

एवं उत्पत्तिस्थितिप्रळयांत । वस्तु अविनाशी अलिप्त ।

नित्य शुद्ध बुद्ध मुक्त । जाण निश्चित उद्धवा ॥३९॥

ऐशा वस्तूच्या ठायीं भवजल्प । तो जाण पां मिथ्या आरोप ।

जेवीं दोराअंगीं सर्प । वृथा भयकंप भ्रांतासी ॥२४०॥

सर्प दवडोनि दोर शुद्ध । करावा ऐसा नाहीं बाध ।

एकला एक परमानंद । ऐसें गोविंद बोलिला ॥४१॥

ऐशिये वस्तूच्या ठायीं जाण । मन विसरे मनपण ।

येणें साधनें पैं जाण । होय ब्रह्म पूर्ण साधकु ॥४२॥

हें परम अगाध साधन । ज्यासी नाटोपे गा जाण ।

त्याचें निश्चळ व्हावया मन । सुगम साधन देवो सांगे ॥४३॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


श्रीएकनाथी भागवत