नरकस्तम‍उन्नाहो बंधुर्गुरुरहं सखे ।

गृहं शरीरं मानुष्यं गुणाढ्यो ह्याढ्य उच्यते ॥४३॥

कामक्रोधलोभ‍उद्रेक । तेणें खवळे महामोह देख ।

तो बुडवी सज्ञान विवेक । एकलें एक तम वाढे ॥३६॥

अरुणोदयीं दाट कुहर । निबिड पडे अंधकार ।

न कळे दिवसनिशाव्यवहार । सूर्यचंद्र दिसेना ॥३७॥

यापरी गा निजचित्तीं । अंधमते वाढे वृत्ती ।

कर्तव्याकर्तव्यस्थिती । एकही स्फूर्ति स्फुरेना ॥३८॥

ऐसा तमाचा उन्नाह उद्रेक । त्या नांव जाण `महानरक' ।

परी यमयातना जें दुःख । तो नरक म्हणों नये ॥३९॥

यमयातनां पाप झडे । महामोहें पाप वाढे ।

याम्य नरक ते बापुडे । अतिनरक गाढे महामोहीं ॥५४०॥

काम क्रोध लोभ देख । हेचि तीनी निरयदायक ।

तेथ महामोहो आवश्यक । जें होय एक अंधतम ॥४१॥

इतुका मिळे जेथ समुदावो । त्यांते बोलिजे `तम‍उन्नाहो' ।

ऐसा जेथ घडे भावो । तो पुरुष पहा हो नरकरूप ॥४२॥

जो घोरनरकाप्रती जाये । त्याचा तेथूनि उद्धार होये ।

`तम‍उन्नाह' ज्या प्राप्त होये । त्याचा निर्गम नोहे महाकल्पांतीं ॥४३॥

ऐशी तम‍उन्नाहाची ख्याती । ऐकोनि उद्धव कंटाळे चितीं ।

ऐसे बुडते जीव तमोवृत्तीं । त्यांची उद्धारगति कोण करी ॥४४॥

ऐसा उद्धवाचा भावो । जाणोनि बोलिला देवाधिदेवो ।

बुडतयातें उद्धरी पहा हो । गुरुरावो निजसखा ॥४५॥

ऐसा गुरु तो तूं कोण म्हणशी । मी नित्य लागें ज्याच्या पायांशीं ।

जो दे चिन्मात्र पूर्णब्रह्मासी । `गुरु' नाम तयासी बोलिजे ॥४६॥

त्या ब्रह्मापरीस अधिकता । गुरूसी आलिसे तत्त्वतां ।

ब्रह्म ब्रह्मत्वें हा प्रतिपादिता । येर्‍हवीं ब्रह्माची वार्ता कोण पुसे ॥४७॥

अज अव्यय अनंत । अच्छेद्य अभेद्य अपरिमित ।

हे ब्रह्ममहिमा समस्त । सद्‍गुरूंनीं येथ विस्तारिली ॥४८॥

ऐशी ऐकतां सद्‍गुरुकीर्ती । जडजीव उद्धरती ।

`गुरु' नामाची महाख्याती । ऐकोनि कांपती यमकाळ ॥४९॥

त्या सद्‍गुरूचें महिमान । करी बुडत्याचें उद्धरण ।

निवारी जन्ममरण । शिष्यसमाधान निजदाता ॥५५०॥

सुहृद आप्त सखा बंधु । शिष्याचे सद्‍गुरु प्रसिद्धु ।

निवारूनि नरकसंबंधु । परमानंदु सुखदाता ॥५१॥

आतां गृहाचें लक्षण । तुज मी सांगेन संपूर्ण ।

माड्या गोपुरें धवलारें जाण । गृहप्रमाण तें नव्हे ॥५२॥

मनुष्यदेह तो गृहाश्रम । जेथें नित्य वसें मी पुरुषोत्तम ।

तेथील करितां स्वधर्मकर्म । आत्माराम उल्हासे ॥५३॥

ज्या नरदेहाचिये प्राप्ती । इंद्रादिक देव वांछिती ।

वेद वानी ज्या देहाची कीर्ति । निजमोक्षप्राप्ती नरदेहीं ॥५४॥

निज `गृह' जें साचार । तें जाणावें नरशरीर ।

आतां आढ्यपणाचा विचार । तोही प्रकार अवधारीं ॥५५॥

जो ज्ञानगुणीं अतिसंपन्न । जें कल्पांतींही न वेंचे धन ।

तोचि `आढ्यतम' जाण । येर तें धन नश्वर ॥५६॥

नश्वर धनाची आढ्यता । अवश्य नेत अधःपाता ।

ज्ञानधने जे आढ्यता । तेणें ये हाता परब्रह्म ॥५७॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


श्रीएकनाथी भागवत