यस्यां न मे पावनमङ्ग कर्म स्थित्युद्‍भवप्राणनिरोधमस्य ।

लीलावतारेप्सितजन्म वा स्याद् वन्ध्यां गिरं तां बिभृयान्न धीरः ॥२०॥

जगातें पवित्र करिती । महादोषांतें हरिती ।

माझीं नामकर्में गुणकीर्ती । जड उद्धरती हरिनामें ॥४॥

म्हणसी तूं बोलिलासी निजवर्म । मी विद्याविद्यातीत ब्रह्म ।

त्या तुज कैंचे गुण नाम कर्म । कीर्तनधर्म केवीं घडे ॥५॥

उद्धवा हें मनीं न धरीं । मी स्वलीला स्वमायें करीं ।

नाना अवतारांतें धरीं । न करूनि करीं स्थित्यंतू ॥६॥

त्रिगुणगुणी गुणावतार । ब्रह्मा आणि हरिहर ।

तिहीं रूपीं मीच साचार । चराचर करीं हरीं ॥७॥

स्त्रष्टारूपें मी स्त्रजिता । विष्णुरूपें मी प्रतिपाळिता ।

रुद्ररूपें मी संहर्ता । जाण तत्त्वतां मी एकू ॥८॥

बाल्यतारुण्यवार्धक्यांसी । एक पुरुष तिहीं अवस्थांसी ।

तेवीं उत्पत्तिस्थितिप्रळयांसी । गुणकर्मांसी मी कर्ता ॥९॥

मी कर्ताचि अकर्ता । अकर्तेपणे कर्ता ।

हें माझें मीचि जाणें तत्त्वतां । आणिकासी सर्वथा कळेना ॥६१०॥

हींचि माझीं नामकर्में गातां । माझी पदवी लाभे वक्ता ।

माझे लीलावतार कीर्तितां । कीर्तिमंतां निजलाभू ॥११॥

अवतारांमाजीं उत्तमोत्तम । श्रीरामकृष्णादिजन्मकर्म ।

नाना चरित्रें संभ्रम । अविश्रम जे गाती ॥१२॥

सेतु बांधिला अवलीळा । सागरीं तारिल्या शिळा ।

गोवर्धनु उचलिला हेळा । दावानळा प्राशिलें ॥१३॥

ताटिका वधिली एके बाणीं । पूतना शोखिली तानेपणीं ।

अहल्या तारिली चरणीं । यमलार्जुन दोन्ही उद्धरिले ॥१४॥

रावणू आदळला धनुष्य वाहतां । तें भंगोनि पर्णिली सीता ।

मथूनि चैद्यादि समस्तां । भीमकदुहिता आणिली ॥१५॥

मारिला सुबाहु खरदूषणू । अघ बक केशिया मारी श्रीकृष्णू ।

सुग्रीवू स्थापिला राज्य देऊनू । येरें उग्रसेनू स्थापिला ॥१६॥

मेळवूनि वानरांचा पाळा । वधू केला राक्षसकुळा ।

मेळवून बाळां गोपाळां । मल्लां सकळां मर्दिलें ॥१७॥

रावणकुंभकर्णां केला मारू । मारिला कंसचाणूरू ।

रामें ठकिला वाली वानरू । (कृष्णे) ठकिला महावीरू काळयवनू ॥१८॥

रामें बिभीषण स्थापिला । कृष्णें धर्म संस्थापिला ।

एक पितृवचनें वना गेला । एक घेऊनि आला गतपुत्र ॥१९॥

हीं अवतारचरित्रें वर्णितां । चोरटा वाल्मीकि झाला तत्त्वतां ।

व्यास जारपुत्र सर्वथा । केला सरता तिहीं लोकीं ॥६२०॥

या दोहीं अवतारांची पदवी । वर्णितां दोन्ही झाले महाकवी ।

व्यास वाल्मीकि वंदिजे देवीं । कीर्तिगौरवीं गौरविले ॥२१॥

त्या महाकवींची कवित्वकथा । शेष नेत्रद्वारें श्रवण करितां ।

दोन सहस्त्र नयनीं आइकतां । धणी सर्वथा बाणेना ॥२२॥

हेचि कथा स्वर्गाच्या ठायीं । श्रवण करावया पाहीं ।

इंद्र लागे बृहस्पतीचे पायीं । कीर्ति लोकत्रयीं वर्णिती ॥२३॥

असो कथेचें महिमान । माझेनि नाममात्रें जाण ।

तारिला अजामिळ ब्राह्मण । गजेंद्रउद्धरण हरिनामें ॥२४॥

पक्ष्याचे मिषेंकरूनी । रामु या दों अक्षरस्मरणीं ।

महादोषांची श्रेणी । तत्काळ कुंटिणी तारिली ॥२५॥

माझिया नामासमान । नव्हे वेदशास्त्रशब्दज्ञान ।

वेदशास्त्रांचा बोधु कठिण । तैसें जाण नाम नव्हे ॥२६॥

पठणमात्रें वेदशास्त्रवक्ता । नव्हे मजमाजीं येणेंचि सरता ।

स्वभावें माझें नाम घेतां । अतिपढियंता मज होये ॥२७॥

वेदशास्त्रांचा अधिकारी ब्राह्मण । नामासी अधिकारी चार्‍ही वर्ण ।

जग उद्धरावया कारण । नाम जाण पैं माझें ॥२८॥

जेथ नित्य नामाचा उच्चार । तेथ मी असें साचार ।

येथ करणें न लगे विचार । नाम सधर तारावया ॥२९॥

ते माझे जन्म नाम कीर्ति गुण । जे वाचेसी नाहीं पठण ।

ते वाचा पिशाचिका जाण । वृथालापन वटवटी ॥६३०॥

माझे कीर्तीवीण जें वदन । तें केवळ मद्यपानाचें भाजन ।

त्या उन्मादविटाळाभेण । नाम जाण तेथ न ये ॥३१॥

जेथ उच्चारू नाहीं नामाचा । ते जाणावी वांझ वाचा ।

गर्भ न हरिकथेचा । निष्फळ तिचा उद्योगू ॥३२॥

उद्धवासी म्हणे श्रीरंगू । आइकें बापा उपावो चांगू ।

माझा नाममार्ग सुगमू सांगू । न पडे पांगू आणिकांचा ॥३३॥

हरिनामेंवीण वाणी । कदा न राखावी सज्जनीं ।

हाचि अभिप्रावो चक्रपाणीं । प्रीतिकरोनि सांगीतला ॥३४॥

करूनियां शब्दज्ञान । अतियोग्यतां पंडितपण ।

तेणें माझी प्राप्ति नव्हे जाण । वैराग्येंवीण सर्वथा ॥३५॥

अथवा वैराग्यही जालें । परी तें विवेकहीन उपजलें ।

जैसें धृतराष्ट्रा ज्येष्ठत्व आलें । नेत्रेंवीण गेलें स्वराज्य ॥३६॥

तैसें वैराग्य विवेकेंवीण । केवळ आंधळें अनधिकारी जाण ।

नाहीं सन्मार्गदेखणेपण । वृथा परिभ्रमण तयाचें ॥३७॥

जो विवेकें पूर्ण भरित । त्यावरी वैराग्य वोसंडत ।

माझी जिज्ञासा अद्‍भुत । तेंचि निश्चित सांगतू ॥३८॥

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


श्रीएकनाथी भागवत