देहेन्द्रियप्राणमनोधियां यो जन्माप्ययक्षुद्भयतर्षकृच्छ्रैः ।

संसारधर्मैरविमुह्यमानः स्मृत्या हरेर्भागवतप्रधानः ॥४९॥

देह-इंद्रिय-मन-बुद्धि-प्राण । हेंचि बंधाचें पंचायतन ।

क्षुधा तृषा भय क्लेश पूर्ण । जन्ममरण इत्यादि ॥६४॥

या पांचां स्थानीं अपार श्रम । या नांव म्हणिजे ’संसारधर्म’ ।

निजभक्तां प्रसन्न आत्माराम । त्यांसी भवभ्रम स्वप्नींही नाहीं ॥६५॥

क्षुधा लागलिया दारुण । अन्नआकांक्षें पीडे प्राण ।

भक्तां क्षुधेची नव्हे आठवण । ऐसें अगाध स्मरण हरीचें ॥६६॥

भावें करितां भगवद्भक्ती । क्षुधेतृषेची नव्हे स्फूर्ती ।

एवढी पावले अगाध प्राप्ती । ते भवभयें निश्चितीं डंडळतीना ॥६७॥

मनामाजीं भवभयभरणी । तें मन रातलें हरिचरणीं ।

आतां भयातें तेथ कोण मानी । मन मनपणीं असेना ॥६८॥

मनीं स्फुरे द्वैताची स्फूर्ती । तेथ भवभयाची दृढस्थिती ।

ते मनीं जाहली हरीची वस्ती । यालागीं भवभयनिवृत्ती द्वैतेंसीं ॥६९॥

देहबुद्धीमाजीं जाणा । नानापरी उठती तृष्णा ।

ते बुद्धि निश्चयें हरीच्या स्मरणा । करितां परिपूर्णा विनटली स्वयें ॥६७०॥

जेथें जें जें स्फुरे तृष्णास्फुरण । तेथें स्वयें प्रगटे नारायण ।

तेव्हां तृष्णा होय वितृष्ण । विरे संपूर्ण पूर्णामाजीं ॥७१॥

यापरी गा तृष्णारहित । हरिस्मरणें भगवद्भक्त ।

इंद्रियक्लेशां भक्त अलिप्त । तोही वृत्तांत ऐक राया ॥७२॥

मुख्य कष्टाचें अधिष्ठान । इंद्रियकर्मीं राया जाण ।

ते इंद्रियकर्मीं ब्रह्मस्फुरण । हरिभक्ताम पूर्ण हरिभजनें ॥७३॥

दृष्टीनें घेऊं जातां ’दर्शन’ । दृश्यमात्रीं प्रगटे नारायण ।

श्रवणीं ’शब्द’ घेतां जाण । शब्दार्थी पूर्ण विराजे वस्तु ॥७४॥

घ्राणीं घेतां नाना ’वासु’ । वासावबोधें प्रगटे परेशु ।

रसना सेवी जो जो ’रसु’ । रसीं ब्रह्मरसु निजस्वादें प्रगटे ॥७५॥

देहीं लागतां शीत-उष्ण । अथवा कां मृदु-कठिण ।

तेथें ’स्पर्श’ ज्ञानें जाण । चिन्मात्र पूर्ण प्रगटे स्वयें ॥७६॥

आतां कर्मेंद्रियप्रवृत्ती । तेथही स्फुरे ब्रह्मस्फूर्ती ।

घेणें देणें गमनस्थिती । इंद्रियां गती आत्मारामें ॥७७॥

ऐसे करितां इंद्रियें कष्ट । ते कष्टीं होय निजसुख प्रगट ।

तेणें इंद्रियां विश्रांति चोखट । पिकली स्वानंदपेठ हरिभक्तां ॥७८॥

जेणें इंद्रियां कष्ट होती । तेणेंचि इंद्रियां सुखप्राप्ती ।

हे भगवद्भजनीं निजयुक्ती । भोगिजे हरिभक्ती हरीचेनि स्मरणें ॥७९॥

जन्म आणि मरण । हें देहाचे माथां जाण ।

भक्त देहीं विदेही पूर्ण । ध्यातां हरिचरण हरिरुप जाहले ॥६८०॥

यालागीं देहाची अहंता । कदा नुपजे भगवद्भक्तां ।

ते भक्तपूर्णतेची कथा । ऐक नृपनाथा सांगेन ॥८१॥

देह धरिल्या पंचाननें । भक्त न डंडळी जीवें प्राणें ।

वंध्यापुत्र सुळीं देणें । देहाचें मरणें तेवीं देखे ॥८२॥

छाया पालखीं बैसावी । ऐसें कोणी चिंतीना जीवीं ।

तैशी देहासी पदवी यावी । हा नुठी सद्भावीं लोभ भक्तां ॥८३॥

देहासी आलिया नाना विपत्ती । भक्तां खेदु नुमटे चित्तीं ।

जेवीं आकाश शस्त्रघातीं । न ये काकुळती तैसे ते ॥८४॥

जननीजठरीं देहो जन्मला । भक्तु न म्हणे मी जन्मा आला ।

रवि थिल्लरीं प्रतिबिंबला । थिल्लर मी जाहला कदा न म्हणे ॥८५॥

सायंप्रातः सूर्य प्रकाशे । अभ्रीं गंधर्वनगर आभासे ।

देह प्रतिपाळी अदृष्ट तैसें । म्यां केलें ऐसें स्फुरेना ॥८६॥

भक्तदेहासी येतां मरण । हेतुरहित हरीचें स्मरण ।

यालागीं देह निमाल्या आपण । न मरतां पूर्ण पुर्णत्वें उरे ॥८७॥

थिल्लरा समूळ नाशु झाला । तरी रवि न म्हणे मी निमाला ।

तेवीं देहो गेलिया भक्त उरला । सद्रूपें संचला हरिस्मरणें ॥८८॥

आधीं काय सर्पु मारावा । मग दोरातें दोरु करावा ।

तो न पालटतां निजगौरवा । दोरुचि अघवा दोररुपें ॥८९॥

तेवीं हरिभक्तां देहाचा अभावो । मा काळ कवणा घालील घावो ।

आतां आम्ही ते आम्हीच आहों । तें आम्हीपणही वावो आमुचेनि आम्हां ॥६९०॥

इत्यादि संसारदेहधर्म । ज्यासी स्पर्शों न शके कर्माकर्म ।

मोहें नव्हेचि भवभ्रम । तो भक्तोत्तम प्रधानत्वें ॥९१॥;

राया आणिकही एक खूण । तुज मी सांगेन संपूर्ण ।

आपण साहित्यिक आहात ? कृपया आपले साहित्य authors@bookstruckapp ह्या पत्त्यावर पाठवा किंवा इथे signup करून स्वतः प्रकाशित करा. अतिशय सोपे आहे.
Please join our telegram group for more such stories and updates.telegram channel

Books related to श्रीएकनाथी भागवत


श्रीएकनाथी भागवत